صفحه اصلی»تفاوت گوش‌دادن فعال با شنیدن و تکنیک های بهبود آن

6 دقیقه

47

1401/06/06

تفاوت گوش‌دادن فعال با شنیدن و تکنیک های بهبود آن

مهارت گوش دادن چیست و تکنیک های خوب گوش کردن

ریچارد کارلسون (Richard-Carlson) می‌گوید:

گوش‌دادن و شنیدن یکی از بزرگ‌ترین خواسته‌های قلبی هر انسان است و کسانی که یاد می‌گیرند گوش کنند، دوست‌داشتنی‌ترین و قابل‌ احترام ترین افرادند.

بسیاری از ما وقتی نقل‌قول بالا را می‌خوانیم با خود می‌گوییم:

شکی در آن نیست که مردم ‌دوست دارند، حرف‌هایشان شنیده شود. اگر شنونده خوبی باشیم، مردم بیشتر ما را دوست دارند و احترام بیشتری برای ما قائل‌اند.

گوش‌دادن (Listening) و شنیدن (Hearing) با هم تفاوت دارند و ما انسان‌ها به هر دوی مورد احتیاج داریم. افرادی که مهارت گوش‌دادن فعال را بلدند، کاری بیشتر از شنیدن انجام می‌دهند. آن‌ها گوش می‌کنند، به دنبال درک کردن هستند و بعد تأیید می‌کنند. گوش‌دادن(active listening) فعال یعنی حرف‌های دیگران را با دقت گوش دهیم و متوجه احساسات آنها شویم. در این مقاله از سایت برآیند می‌خواهیم درباره مهارت گوش‌دادن فعال و تکنیک‌های رسیدن به این مهارت صحبت کنیم. با ما همراه باشید.

گوش‌دادن فعال یا مهارت گوش‌دادن چیست؟

گوش‌دادن فعال یعنی تمام توجه، تمرکز و حواسمان به صحبت‌های طرف مقابل‌مان باشد. این مهارت از آنجایی فعال نامیده می‌شود که شنونده مسئولیت مشخصی دارد. ما در هنگام گوش‌دادن فعال فقط به دنبال شنیدن حرف نیستیم، بلکه سعی می‌کنیم حقایق و احساسات را از حرف‌های مخاطب خود متوجه شویم و در صورت امکان به او کمک کنیم.

گوش‌دادن فعال یک مهارت اکتسابی است که با تمرین و تکرار حاصل می‌شود. در این مهارت شما یاد می‌گیرید به‌درستی به حرف‌های دیگران گوش دهید تا بتوانید پیام‌های کلامی و غیرکلامی را از مخاطب خود دریافت کنید.

مهارت گوش دادن فعال و خوب شنیدن

تفاوت گوش‌دادن فعال با شنیدن

شنیدن مربوط به حواس پنج‌گانه و یک امر فیزیولوژیکی است. سلامت دستگاه شنیداری باعث می‌شود تا ما بتوانیم صدای هر محرکی را دریافت کنیم. شنیدن اختیاری نیست و ما چه بخواهیم، چه نخواهیم صدای اطرافمان را می‌شنویم. مثل صدای کولر، صدای تلویزیون، صحبت‌های استاد در کلاس درس و غیره

تفاوت بین شنیدن و گوش‌دادن در انتخاب است. اینکه ما انتخاب کنیم به چه چیزی توجه کنیم و کدام صداها را نادیده بگیریم. به بیان دیگر در شنیدن، ما صداهای اطراف را دریافت می‌کنیم و در گوش‌کردن انتخاب می‌کنیم که کدام یک از آنها برای ما اهمیت بیشتری دارد.

حال وقتی کلمه فعال به گوش‌دادن اضافه می‌شود یعنی ما تمام تمرکزمان را به مدت معینی صرف یک موضوع می‌کنیم. مثلاً تصمیم می‌گیریم به مدت نیم ساعت به صحبت‌های دوست‌مان گوش کنیم. به بیان دیگر شنیدن کاملاً ریشه در وراثت ما آدم‌ها دارد درصورتی‌که گوش‌دادن فعال مهارت شناختی است که با تمرین و تکرار به دست می‌آید.

تفاوت گوش‌دادن فعال با شنیدن

تکنیک‌های لازم برای گوش‌دادن

راه‌های بسیار زیادی وجود دارد که می‌تواند مهارت گوش‌دادن را بهبود ببخشد. در این قسمت می‌خواهیم به بررسی مهم‌ترین این عوامل بپردازیم.

پیش‌فرض‌های ذهنی را کنار بگذاریم

برای آنکه بتوانیم خوب گوش دهیم باید پیش‌فرض‌های ذهنی را دور بریزیم. پیش‌فرض‌های ذهنی ممکن است به قضاوت کردن ختم شود. اگر ما از طرف مقابلمان برداشت خاصی داشته باشیم ممکن است در هنگام صحبت‌کردن به او برچسب بزنیم. مثلاً بگوییم چقدر مغرور است یا دارد از خودش مدام تعریف می‌کند.

صبور باشیم

در هنگام صحبت ‌کردن با صبر و حوصله به حرف‌های طرف مقابل گوش دهیم، صحبت‌های او را قطع نکنیم، جملاتش را اصلاح نکرده و تا زمانی که صحبت‌های او تمام نشده، اظهار نظری نداشته باشیم. اگر این کارها همگی به‌درستی صورت بگیرد ارتباط عالی و پیوند قوی بین ما و مخاطب‌مان به وجود خواهد آمد.

صبور باشیم یکی از تکنیک‌های لازم برای گوش‌دادن

به سکوت‌های مخاطب مان توجه داشته باشیم

گاهی اوقات صحبت‌های مخاطب‌مان تمام نشده و در حال ترکیب‌بندی جملات برای به زبان آوردن است. وقتی گوینده سکوت می‌کند سریعاً جملات او را تکمیل نکنیم و به او مهلت دهیم تا جملاتش را به اتمام برساند.

سؤال کنیم

سؤال پرسیدن درست، یکی از نشانه‌های توجه به حرف‌های دیگران است. هرجا که ابهامی وجود دارد از او سؤال کنیم. سؤال پرسیدن این حس را به‌ طرف مقابلمان القا می‌کند که من با تمام وجود به حرف‌های تو گوش می‌کنم و صحبت‌های تو برای من مهم است. به همین دلیل گوینده هم با علاقه بیشتری صحبت‌های خود را ادامه می‌دهد.

سوال کنیم از تکنیک خوب گوش دادن

حواس گوینده را پرت نکنیم

هنگام صحبت‌کردن با تمام وجود به صحبت‌های مخاطبمان گوش دهیم. بازی‌کردن با انگشتان، نگاه‌کردن به این‌طرف و آن طرف، انجام‌دادن یک یا چند کار به‌صورت هم‌زمان و غیره علاوه بر اینکه اثر منفی به همراه دارد، حواس گوینده را نیز پرت می‌کند.

به زبان بدن توجه کنیم

هنگام گوش ‌دادن بهتر است دست ‌به‌ سینه و اخم ‌کرده مقابل مخاطب‌مان قرار نگیریم. اگر حوصله یا تمرکز نداریم بهتر است همان ابتدا اعلام کنیم. هنگام نشستن بهتر است کمی مایل به جلو باشیم و در هنگام صحبت به چهره او نگاه کنیم. این شکل از بدن یعنی من برای ادامه شنیدن حرف‌های تو مشتاق هستم.
به زبان بدن توجه کنیم

به لحن گوینده دقت کنیم

توجه به لحن گوینده اهمیت بسیار زیادی دارد. مثلاً اگر حالش را پرسیدیم و او با صدای بسیار آرام یا غمگین پاسخ داد خوبم، یعنی اتفاقی برای او به وجود آمده است.

تجربه‌های مشابه را به اشتراک بگذاریم

صحبت‌کردن درباره اتفاقات و تجربه‌های مشابه باعث می‌شود تا به مخاطب‌مان این حس را القا کنیم که کاملاً از شرایط او آگاهیم. این اتفاق باعث پیوند بیشتر در هنگام صحبت ‌کردن خواهد شد.

عواملی که باعث حواس‌پرتی می‌شود را شناسایی کنیم

اگر محرکی حواس ما را پرت می‌کند آن را شناسایی کرده و از بین ببریم. اگر مخاطب ما متوجه شود به حرف‌های او دقت نمی‌کنیم و توجه کافی نداریم ممکن است از این عمل ما ناراحت شود و دیگر اشتیاقی به حرف‌زدن با ما نداشته باشد.
به طور مثال سعی کنیم در هنگام گوش‌دادن از تلفن همراه استفاده نکنیم.

مشتاق و پیگیر باشیم

در هنگام صحبت کردن مخاطب این حس را به او القا کنیم که با اشتیاق به حرف‌های او توجه می‌کنیم. به طور مثال بگوییم: چه جالب بعدش چه اتفاقی افتاد؟ بیان این جملات باعث می‌شود تا مخاطب با هیجان بیشتری صحبت‌هایش را ادامه دهد و متوجه می‌شود که ما با تمام تمرکز حرف‌های رو را می‌شنویم.

مشتاق و پیگیر باشیم

به تفاوت‌های فردی توجه داشته باشیم

قرار نیست همه‌ی آدم‌ها مثل ما فکر کنند. افراد ایده‌ها و عقایدی دارند که ممکن است بر خلاف تصورات و عقاید ما باشد. بهتر است صبر کنیم حرف مخاطب‌مان تمام شود تا بتوانیم منظور او را به‌درستی متوجه شویم.

احساسات خود را منعکس کنیم

احساسی که از صحبت‌های مخاطب‌مان دریافت می‌کنیم را به او نشان داده یعنی در حقیقت با او همدلی کنیم. به طور مثال اگر او ناراحت است با بیان جمله کاملاً درکت می‌کنم که چقدر سختی کشیدی و بسیار متأسفم بابت اتفاقاتی که اخیراً برایت ایجاد شده، ناراحتی خود را به او ابراز کنیم.

گوش‌دادن فعال چه فوایدی دارد؟

از مهم‌ترین مزایای گوش‌دادن فعال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ارتباطات اجتماعی را گسترش می‌دهد.
  • دیگران به ما اعتماد بیشتری خواهند داشت.
  • یکی از نکات بسیار مهم در همدلی مؤثر، گوش‌دادن فعال است.
  • باعث افزایش اطلاعات عمومی می‌شود.
  • گوش‌دادن فعال یکی از راه‌های پیوند عاطفی بسیار محکم در بین زوجین است.

سخن پایانی در مورد مهارت گوش دادن

مهارت گوش‌دادن فعال یکی از عوامل مهم در هنگام ارتباط گرفتن با دیگران است. گوش‌ دادن فعال یعنی من حرف‌های مخاطب خود را می‌شنوم، او را درک می‌کنم و می‌توانم خود را جای او بگذارم. افرادی که مهارت گوش ‌دادن فعال بلد هستند قدرت همدلی بیشتری دارند و در ارتباطات اجتماعی موفق‌تر عمل می‌کنند.

در این مقاله از سایت برآیند درباره مهارت گوش‌ دادن فعال و تفاوت آن با مهارت شنیدن صحبت کردیم و در ادامه نیز تکنیک‌های لازم برای رسیدن به این مهارت را بررسی کردیم. مهارت گوش‌دادن فعال بر خلاف شنیدن، یک مهارت کاملاً اکتسابی است که با تمرین و تکرار می‌توانیم آن را بهبود ببخشیم.

فرآیند تولید و تایید علمی محتوا

این مطلب توسط تیم تحریریه برآیند تولید شده و به تایید ناظر علمی رسیده است؛ چنانچه ابهام یا نظری در خصوص این مقاله دارید، در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.

ارسال دیدگاه