«نابخردیهای پیشبینیپذیر» با عنوان اصلی Predictably Irrational نوشته دن اریلی است و نخستینبار در سال 2008 منتشر شد. یا چرا وقتی میخواهید یک گوشی موبایل بخرید، اگر سه مدل با قیمتهای مختلف جلوی شما بگذارند، معمولاً گزینه وسط را انتخاب میکنید؟ آیا فکر میکنید این تصمیمات حاصل ساعتها تفکر منطقی و سبکسنگین کردن سود و زیان است؟ اگر پاسختان مثبت است، باید بگوییم که شما در یک توهم بزرگ به سر میبرید؛ توهمی که علم اقتصاد کلاسیک سالهاست به خورد ما داده است. ما دوست داریم خودمان را موجوداتی خردمند، منطقی و حسابگر بدانیم.
موجوداتی که بر اساس «هزینه-فایده» تصمیم میگیرند و همواره بهترین انتخاب را برای منافع خود انجام میدهند. ما انسانها، از مدیران ارشد شرکتهای بزرگ در تهران گرفته تا یک دانشجو که برای خرید کتاب در خیابان انقلاب قدم میزند، بهشدت غیرمنطقی هستیم. این اثر در محدوده سوگیریهای شناختی، رفتار مصرفکننده، تصمیمگیری شخصی قرار میگیرد و مسئله مرکزی آن از خلال مفاهیمی توضیح داده میشود که مستقیماً در فصلها و مثالهای کتاب پیش میروند. اما خبر خوب (یا شاید هم ترسناک) اینجاست: بیمنطقی ما تصادفی و بینظم نیست.
