خلاصه کتاب ذهن حواس جمع،قسمت چهارم – رادیو برآیند

به هفتمین و آخرین قسمت از مجموعه پادکست‌های بررسی کتاب «ذهن حواس‌جمع»در رادیو برایند خوش آمدید. در این اپیزود، با اجرای فرشید رستگار، بخش چهارم و پایانی کتاب نوشته‌ی نیر ایال را بررسی می‌کنیم.

در قسمت‌های قبل یاد گرفتیم که چگونه محرک‌های درونی را مدیریت کنیم، برای زمانمان برنامه‌ریزی داشته باشیم و محرک‌های بیرونی را حذف کنیم. اما آخرین خط دفاعی ما در برابر حواس‌پرتی چیست؟ در این مقاله جامع و سئوشده، به بررسی مفهوم «پیش‌تعهدها»  و همچنین اهمیت بسیار بالای «امنیت روانی» در محیط کار می‌پردازیم.

پیش‌تعهدها : آخرین سد دفاعی در برابر حواس‌پرتی

وقتی تمام مراحل قبلی را انجام دادیم، آخرین قدم این است که اجازه ندهیم پایمان به سمت حواس‌پرتی بلغزد. برای این کار باید از استراتژی «توافق‌ها» یا «پیش‌تعهدها» استفاده کنیم. پیش‌تعهد یعنی قولی که از قبل به خودمان می‌دهیم تا جلوی حواس‌پرتی را بگیریم. کتاب ذهن حواس‌جمع این توافق‌ها را به سه دسته اصلی تقسیم می‌کند:

۱. پیمان تلاش

در این نوع توافق، ما انجام کاری که باعث حواس‌پرتی می‌شود را نیازمند تلاش و سختی بیشتری می‌کنیم (ایجاد اصطکاک). به لطف پیشرفت فناوری، ما می‌توانیم از خود تکنولوژی برای دور ماندن از تکنولوژی استفاده کنیم.

• اپلیکیشن فارست: این برنامه به شما اجازه می‌دهد زمان مشخصی (مثلاً یک ساعت) را تعیین کنید و در این مدت یک نهال مجازی در گوشی شما کاشته می‌شود. اگر در این یک ساعت از گوشی استفاده کنید، نهال شما می‌میرد.

• گاوصندوق کی‌سیف : این یک ظرف یا گاوصندوق کوچک زمان‌دار است که در وب‌سایت آمازون نیز به فروش می‌رسد. شما می‌توانید موبایل یا حتی خوراکی‌های مضر خود را درون آن قرار دهید، تایمر آن را (مثلاً برای ۳ ساعت) تنظیم کنید و تا زمان پایان تایمر، درِ این ظرف تحت هیچ شرایطی باز نخواهد شد.

۲. پیمان با تاوان مالی

دومین روش این است که برای حواس‌پرتی‌های خود جریمه مالی تعیین کنید. بر اساس یک پژوهش علمی در سال ۲۰۱۵، انسان‌ها انگیزه بیشتری برای «از دست ندادن» چیزها دارند تا «به دست آوردن» آن‌ها.

• تکنیک تقویم و ۱۰۰ دلار: اگر برای رفتن به باشگاه تنبلی می‌کنید، یک اسکناس ۱۰۰ دلاری روی تقویم خود بچسبانید و زیر آن یک فندک بگذارید. با خود عهد کنید که اگر باشگاه نرفتید، این پول را بسوزانید. ترس از دست دادن این پول به عنوان یک عامل بازدارنده قوی عمل می‌کند.

هشدارهای مهم درباره پیمان مالی:

• این توافق برای رفتارهایی که تحت تأثیر محرک‌های بیرونی هستند مناسب نیست.

• فقط برای اهداف کوتاه‌مدت جواب می‌دهد.

• ورود به این نوع توافق برای برخی افراد بسیار ترسناک است.

• این روش به هیچ‌وجه برای افرادی که مدام خودشان را سرزنش می‌کنند و شفقت به خود ندارند، توصیه نمی‌شود؛ زیرا در صورت شکست، آسیب روانی شدیدی می‌بینند.

۳. پیمان هویتی

یکی از مؤثرترین راه‌ها برای تغییر رفتار، تغییر هویت است.

• پژوهش دانشگاه استنفورد (۲۰۱۱): در این تحقیق، افراد به دو گروه تقسیم شدند. از گروه اول پرسیده شد: “رأی دادن چقدر برایتان مهم است؟” (استفاده از فعل). از گروه دوم پرسیده شد: “چقدر برایتان مهم است که جزو افراد رأی‌دهنده باشید؟” (استفاده از اسم و هویت). نتایج نشان داد گروه دوم که هویت یک «رأی‌دهنده» را پذیرفته بودند، مشارکت بسیار بیشتری داشتند.

• به جای اینکه بگویید “من می‌خواهم حواس‌جمع شوم”، مدام با خود تکرار کنید: “من یک آدم حواس‌جمع هستم”.

• نظریه ادراک خود : پروفسور بِم در این نظریه می‌گوید همان‌طور که باورهای ما رفتارمان را شکل می‌دهند، رفتارهای ما نیز می‌توانند باورهایمان را تغییر دهند. اگر ما هویت یک فرد حواس‌جمع را بپذیریم، رفتارمان نیز به مرور با آن هم‌راستا می‌شود.

حواس‌پرتی در محیط کار و بحران افسردگی شغلی

بخش مهمی از این اپیزود به تأثیر محیط کار بر تمرکز و سلامت روان اختصاص دارد. بسیاری از کارمندان در محیط کار احساس افسردگی می‌کنند و برای فرار از این احساس بد، به «گریز روان‌شناختی» پناه می‌برند؛ یعنی خود را در شبکه‌های اجتماعی غرق می‌کنند تا از رنج محیط کار فرار کنند.

یک متاآنالیز بزرگ روی مقالات منتشر شده بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۵ انجام شد. در این بررسی ۱۱ مقاله از بین حدود ۲۴۹۳۹ مقاله استخراج و تحلیل شدند و نتایج تکان‌دهنده‌ای به دست آمد:

۱. محیط کار می‌تواند باعث ایجاد افسردگی شود.

۲. نوع شغل اهمیت چندانی ندارد، بلکه محیطی که در آن کار می‌کنید بسیار مهم‌تر است.

۳. کارمندانی که با انتظارات بسیار بالا و کنترل بسیار کم روی زمان و کارشان روبرو هستند، به شدت در معرض افسردگی قرار دارند.

این موضوع به قدری جدی است که طبق آمار سازمان سلامت روان آمریکا، افسردگی کارمندان سالانه ۵۱ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور خسارت وارد می‌کند.

امنیت روانی: راز پنهان موفقیت تیم‌های گوگل

شرکت گوگل برای درک اینکه چه عواملی باعث موفقیت یک تیم می‌شوند، تیمی تحقیقاتی تشکیل داد. آن‌ها به ۵ عامل اصلی رسیدند که مهم‌ترینِ آن‌ها «امنیت روانی» بود.

امنیت روانی چیست؟

امنیت روانی به معنای این باور در تیم است که اگر فردی ایده‌ای مطرح کند، سوالی بپرسد، نگرانی خود را ابراز کند یا حتی اشتباهی مرتکب شود، توسط مدیران یا همکارانش تنبیه، مسخره یا تحقیر نخواهد شد. وقتی افراد احساس ناامنی کنند، دچار استرس شده و برای تسکین این استرس به سراغ حواس‌پرتی‌ها می‌روند.

۳ گام مدیران برای ایجاد امنیت روانی در تیم:

نویسنده کتاب برای مدیران سازمان‌ها سه راهکار عملی پیشنهاد می‌دهد: ۱. مدیران باید صراحتاً به کارمندان بگویند که به نظرات و ایده‌های آن‌ها نیاز دارند. ۲. مدیران باید شجاعت این را داشته باشند که اعلام کنند پاسخ همه سؤالات را نمی‌دانند و علامه دهر نیستند. ۳. مدیران باید سرمشق کنجکاوی باشند؛ یعنی به جای قضاوت کردن، مدام از کارمندان خود سؤال بپرسند تا آن‌ها به مشارکت ترغیب شوند.

هدیه ویژه رادیو برایند: دوره تصویری رایگان ذهن حواس‌جمع

در این ۷ قسمت از پادکست رادیو برایند، تلاش کردیم مهم‌ترین مفاهیم کتاب ذهن حواس‌جمع را پوشش دهیم. اما این کتاب یک فصل بسیار مهم درباره «چگونه فرزندان حواس‌جمعی تربیت کنیم؟» دارد که در پادکست فرصت پرداختن به آن نشد.

به همین دلیل، تیم برایند در راستای مسئولیت اجتماعی خود، دوره آموزشی و تصویری کتاب ذهن حواس‌جمع را با کیفیتی بی‌نظیر تولید کرده است. شما عزیزان می‌توانید این دوره را که شامل تمامی فصول (از جمله بخش تربیت فرزندان) است، به صورت کاملاً رایگان در وب‌سایت برایند تماشا کنید.

۱۰ سوال متداول (FAQ)

۱. در قسمت هفتم پادکست رادیو برایند چه موضوعی بررسی می‌شود؟ در این قسمت که آخرین اپیزود از بررسی کتاب «ذهن حواس‌جمع» است، به مفاهیمی همچون پیش‌تعهدها (Pacts)، حواس‌پرتی در محل کار و اهمیت امنیت روانی در تیم‌ها پرداخته می‌شود.

۲. پیش‌تعهد چیست؟ پیش‌تعهد نوعی توافق و قولی است که فرد پیش از درگیر شدن با محرک‌ها به خودش می‌دهد تا آخرین خط دفاعی را در برابر حواس‌پرتی ایجاد کند.

۳. پیمان تلاش چیست و چگونه کار می‌کند؟ در این پیمان، ما انجام کار مخرب را سخت‌تر می‌کنیم؛ مثلاً استفاده از اپلیکیشن Forest که با باز کردن موبایل باعث مرگ یک نهال مجازی می‌شود، یا استفاده از گاوصندوق کی‌سیف که تا پایان تایمر باز نمی‌شود.

۴. منظور از پیمان با تاوان مالی چیست؟ یعنی تعیین جریمه نقدی برای انجام ندادن کارها. مثل چسباندن یک اسکناس ۱۰۰ دلاری روی تقویم و تعهد به سوزاندن آن در صورت نرفتن به باشگاه ورزشی.

۵. چه کسانی نباید از پیمان مالی استفاده کنند؟ این روش برای افرادی که مدام خود را سرزنش می‌کنند و شفقت به خود پایینی دارند اصلاً مناسب نیست، زیرا در صورت شکست به روان آن‌ها آسیب جدی وارد می‌شود.

۶. پژوهش دانشگاه استنفورد درباره پیمان هویتی چه چیزی را ثابت کرد؟ این تحقیق (سال ۲۰۱۱) نشان داد افرادی که هویت یک کار را می‌پذیرند.مثلاً می‌گویند من «رأی‌دهنده» هستم به جای «رأی می‌دهم».انگیزه و تعهد بسیار بیشتری برای انجام آن رفتار دارند.

۷. علت اصلی افسردگی در محیط‌های کاری چیست؟ بر اساس تحقیقات، کارمندانی که با انتظارات بسیار بالا از سوی سازمان روبرو هستند اما هم‌زمان کنترل بسیار کمی روی کار و زمان خود دارند، بیشترین میزان افسردگی را تجربه می‌کنند.

۸. امنیت روانی به چه معناست؟ امنیت روانی یعنی اعضای تیم مطمئن باشند در صورت بیان ایده‌ها، سؤال پرسیدن یا اشتباه کردن، مورد تمسخر، تحقیر یا تنبیه قرار نمی‌گیرند.

۹. مدیران چگونه می‌توانند امنیت روانی ایجاد کنند؟ مدیران باید اعلام کنند که به نظرات تیم نیاز دارند، شجاعت اعتراف به ندانستن را داشته باشند و با پرسیدن سؤالات متعدد، حس کنجکاوی را در تیم رواج دهند.

۱۰. چگونه می‌توانیم به مطالب بخش تربیت فرزندان حواس‌جمع دسترسی پیدا کنیم؟ تیم برایند یک دوره تصویری رایگان و جامع از این کتاب تولید کرده است که در سایت برایند در دسترس است و شامل فصول مربوط به تربیت فرزندان نیز می‌شود.